عزيز الله بيات

225

تاريخ تطبيقى ايران با كشورهاى جهان ( فارسى )

حمويه سپهسالار امير نصر و حسن تدبير و كاردانى ابو عبد اللّه جيهانى دفع شد . بعد از مرگ جيهانى وزارت امير نصر به ابو الفضل بلعمى محول شد . وى تا سال 326 هجرى در اين سمت باقى بود . در سال 330 هجرى به دليل گرايش امير نصر به مذهب اسماعيليه ، سپاهيان بر او شوريدند . امير سامانى كه در اين تاريخ بيمار بود ، به نفع فرزند خود نوح از سلطنت كناره‌گيرى كرد . « 1 » نوح ابن نصر ( 331 - 343 ه . ق . ) ( 942 - 954 م . ) با شروع سلطنت نوح ، دوران انحطاط دولت سامانى نيز شروع مىشود . امير نوح در آغاز سلطنت با مخالفت ابو على ابن محتاج چغانى فرمانده سپاه خود روبه‌رو شد . ابو على در سال 335 هجرى پس از فتح مرو و بخارا ، دست اتحاد به ابراهيم ابن احمد ، عموى نوح داد . اما اين دوستى دوام چندانى نداشت و اين‌بار از در دوستى با محمد ابن نصر درآمد . ليكن ابراهيم و محمد نزد نوح رفتند و از وى استدعاى بخشايش كردند . اما به فرمان امير سامانى هردو كور شدند . ابو على در سال 336 هجرى در نزديكى بخارا از سپاهيان امير نوح شكست خورد و به چغانيان گريخت . اما سرانجام بين آن دو صلح برقرار شد و در سال 332 هجرى به فرمان نوح ، ابو على به يارى قابوس ابن وشمگير كه مشغول جنگ با ركن الدوله ديلمى بود ، شتافت . ليكن در رى با ركن الدوله كنار آمد و اين‌بار بر اثر شكايت قابوس ، نوح ، ابو على را از مقام خود عزل كرد . امير نوح در سال 342 هجرى درگذشت . « 2 » ابو الفوارس عبد الملك ابن نوح ( 343 - 350 ه . ق . ) ( 954 - 961 م . ) عبد الملك پسر بزرگ نوح بود كه بعد از مرگ پدر جانشين او شد و پس از جلوس به تخت سلطنت ، محمد ابن عزير را به وزارت خويش برگزيد و ابو سعيد بكر ابن مالك فرغانى را كه در زمان پدرش سپهسالار خراسان بود در همين شغل ابقا كرد ، اما ابو سعيد

--> ( 1 ) . ر ك . تجارب الامم ، ص 33 . سياست‌نامه ، ص 187 . الفهرست ، ص 138 . زين الاخبار ، ص 153 . الكامل ، ج 3 ، ص 155 . يتيمة الدهر ، ج 4 ، ص 33 . حبيب السير ، ج 3 ، ص 10 . تاريخ گزيده ، ص 280 . ( 2 ) . ر ك . الكامل ، وقايع سال 342 هجرى ، ص 331 - 343 . تاريخ گزيده ، ص 381 . حبيب السير ، ج 2 ، ص 360 . زين الاخبار ، ص 152 .